Gebelikte cogu kadin tarafindan hissedilen belirtiler ve bulgular vardir.
Bunlardan baslicalari:
1. Adetin gelmemesi (amenore)
2. Bulanti ve kusma
3. idrar sikayetleri
4. Yorgunluk
5. Fetal hareketlerin algilanmasi
6. Goguslerde degisiklikler
7. Vaginal mukoza renk degisikligi
8. Artmis deri pigmentasyonu ve abdominal strialarin gorulmesidir.
AMENORE:
Daha once duzenli adet goren saglikli kadinlarda beklenen adetin gorulmemesi gebelik yonunde onemli bulgulardandir.
Fakat amenore hicbir zaman tek basina gebeligin kesin oldugunu gostermez. Psikolojik ve sosyal sartlar, iklim ve yer degisiklikleri adetin aksamasina neden olabilir. Ayrica agir enfeksiyon hastaliklari veya diyabet, ve diger bazi . hormonal hastaliklarda da amenore vardir (Basedow hastaligi, miksodem, akromegali, Addison). cocuk emziren kadinlarin %80` inde amenore gorulur.
Nadiren de olsa henuz hic adet gormemis puberte cagindaki bir cocukta, bir suredir menopozda oldugu bilinen kadinda da gebelik olabilecegi unutulmamalidir.
Bunlarin aksine gebe oldugu halde adet goren kadinlar . da vardir. Halk arasinda buna `uste adet gorme` denir.
BULANTI - KUSMA:
Genellikle gebeligin 2-12. haftalarinda gozlenir. Gebelerin yaklasik % 50-60`inda bulanti-kusma gorulur. Siklikla bulanti sabah uyanildiginda cok siddetlidir ve gun ilerledikce azalir. Gebelik sirasinda hastanin degisen metabolizmasinin, degisik durumunun, endokrin bezlerin bulanti - kusmada rollerinin oldugu dusunulmektedir. .
Gebelikte ayrica tukruk salgisinda artis (hipersalivasyon) ve agizda asiri sulanma (pitiyalismus) mevcuttur.
MESANEDE DUYARLILIK ARTIsI:
Gebeligin basinda buyuyen uterus mesaneye basi yapar. Mesane duyarliligi artar. Kapasitesi azalir. Sik idrara cikilir. Bu belirti gebeligin 2.devresinde azalir. 3. trimesterde fetal bas pelvise inince yeniden baslar.
YORGUNLUK:
Erken gebeligin sik rastlanan ve bazen cok siddetli olan belirtisidir. Yorgunluk, yapilan isle orantisizdir. Genellikle 20. haftadan sonra gecer.
FETAL HAREKETLERiN ALGILANMASI:
Genellikle Multiparlarda 16-18. haftalarda, primiparlarda, 18-20. haftalarda gebe tarafindan fetal hareketler hissedilir. Bu batin icindeki kanat cirpilmasini andiran bir duygu olarak algilanir. Bu hareketlerin siddeti giderek artar. Bu hareketlerin anne tarafindan algiladigi ilk ana `CANLANMA` denir.
MEMELERDEKi DEGisiKLiKLER:
ilk adet gecikmesinden kisa bir sure sonra memelerde dolgunluk, duyarlilik, karincalanma hissedilebilir. Gebelige eslik eden meme degisimleri, meme dokusunun hormonal uyarisina bagimlidir, ama hemen adet oncesinde de ayni belirtiler bulunabilir. Nadiren yuksek prolaktin duzeylerinin varliginda memelerde gebeliktekini andiran degisimler olabilir.
Memelerde bez, yag ve bag dokusunda artis olur ve damarlarda, lenf bezlerinde hipertrofi meydana gelir. Boylece memelerin sekil ve kivaminda karakteristik degisiklikler olur. Areola halkasi genisler ve mamilla buyur, uzar. Areolada bulunan rudimenter sut bezlerinden, Montgomery bezleri asiri belirginlesir. Areola . ve mamillanin rengi, artmis pigmentasyon nedeniyle degisir (renk acik kahverengiden, koyu siyaha kadar olabilir). cogunlukla 2. gebelik ayindan itibaren ozellikle pigment bakimindan zengin olan hastalarda pigmentasyon areola halkasindan tasarak, areola cevresinde daha acik renkte sekonder gebelik areolasi meydana gelir. Proliferasyona ugramis sut bezlerinin faaliyete baslamalari gebeligin 2. ayinin sonunda olur . ve sekresyon baslar. Memenin tabanindan mamilla yerine dogru yapilan basinc sonucunda berrak, daha sonraki aylarda da bulanik bir hal alan beyaz sarimtirak sekret salgilanir. Bu mayi, olgun sut karakterinde olmayip kolostrum adini alir (Kolostrum, histolojik ve kimyasal bakimdan sutten ayrilir). Fakat kolostrum varligi kesin gebelik bulgusu degildir. Daha once gebelik . gecirmisse kolostrum sekresyonu senelerce devam edebilir. Nulliparlarda da kolostrum tesekkulu gorulmustur. Korpus luteum persistansinde, ovarium kistlerinde, myomlarda, tuberkulozda da kolostrum olusabilir. Hatta bazi kadinlarda menstruasyon sirasinda, pubertede, klimakteriumda, ovariumda olusan fonksiyonel degisikliklere uygun zamanlarda kolostrum salgisi gorulebilir.
Tum bu nedenlerle meme salgisi ancak supheli gebelik bulgusu kabul . edilebilir. Ama ilk gebeliklerde diger sebepler de elimine edilebiliyorsa gebelik yonunden degerli bir bulgu kabul edilebilir.
LiViDiTE:
Damar genislemesine bagli gelisen kan gollenmesi nedeniyle vulva, vagina ve servikste mavimtirak bir renk belirginlesir.
ABDOMiNAL STRiALAR VE PiGMENTASYON:
Gebelerin yaklasik %90`inda, stria gravidarum da denilen gerilme cizgileri ortaya cikar. Derialti ve deri ile ilgilidir. Deri dokusunun elastik lifleri birbirinden ayrilir, altinda bulunan ve damardan zengin tabaka kolayca gorulur. Gebelerin yalnizca %10`unda gozlenmez. Gebelikten sonra da beyaz inci sedef gibi izler birakirlar. Strialarin coklugu kisinin dokusunun elastikiyeti, derialti dokusunun yaglanmasi ve gerilmesi ile ilgilidir.
Gebelikte . vucudun belli bolgelerinde ortaya cikan renk artisi (pigmentasyon) en fazla gogus uclari, yuz, karin ve dis genital organlarda gorulur. Gobekle pubis arasinda uzanan cizginin koyulastigi gorulur. Ayrica vucuttaki diger operasyon izlerinde de pigmentasyon artisi gorulebilir.
Alin-yanak-agiz etrafinda kirli kahverengi lekeler kadinin yuzune maskelenmis bir gorunum kazandirir ve kloazma gravidarum denir (Gebelik maskesi).
AsERME-SiNiRSEL-RUHi DEGisiKLiKLER:
Gebe kadinda yemek yeme arzusuyla ilgili ve gebelikten onceki durumuna uymayan degisiklikler olur. Bazi yemeklere arzusu artar bazi yemeklere karsi isteksizlik olur. Eksi, tatli, tuzlu v.s. istegi artabilir. Gebenin ic-dis dunyasindaki olaylara reaksiyonu cocugu arzu edip etmemesine gore degisir.
Fakat tum bu anlattiklarimiz subjektif belirti ve bulgulardir. Kisiden kisiye cok degiskenlik gosterir. Kesin gebelik tanisi, doktor muayenesindeki objektif bulgular ve laboratuar tetkikleri ile bu subjektif bulgularin birlikte degerlendirilmesi sonucunda konulabilir. |
GEBELIK BELIRTILERI
Kadinca Erkekce Sozler
