Hamile oldugundan suphelenen ve adet gecikmesi yasayan pekcok kadin eczaneden kolayca temin ettigi gebelik testi ile hamile olup olmadigini ogrenmeye calisir. Bu hem son derece ucuz, hem kolay hem de ozel bir yontemdir. ozeldir cunku testi uygulayan kadindan baska kimse sonucu bilemez. Pekcok kadin icin bu onemli bir ozelliktir. Kadin . hamile olup olmadigini herkesten once ogrenmek ve bu ozel ani doyasiya yasamak ister. Tam tersi sekilde istenmeyen bir gebelikten korkan kadin da hamile olup olmadigini baskalarinin bilmesini
istemeyebilir. Her yil tum dunyada milyonlarca gebelik testi satilmaktadir. Evde yapilan gebelik testi anlaminda `home pregnancy test` (HPT) olarak adlandirilan bu yararli . kitler her zaman dogru sonuc vermeyebilir. Hatali pozitif ya da hatali negatif sonuclar kiside hem psikolojik hem de fiziksel travmaya neden olabilir. Bu nedenle gebelik testi kitlerini kullanirken cok dikkatli olmak gerekir.
HPT gebeligi nasil saptar?
Bir gebelik olustugunda herhangi bir testin bu gebeligi saptayabilmesi icin . hCG adi verilen hormonun varligi temel sarttir. hCG yalnizca gebelikte salgilanan bir hormondur ve salgilanabilmesi icin dollenmis yumurtanin blastokist asamasina ulasip rahim icine yerlesmesi gerekir. Bu genelde yumurtlamayi takiben 6-10 gun icinde meydana gelen bir olaydir. Teorik olarak hCG dollenmeyi takip eden 9. gun civarinda salgilanmaya baslar. Hormonun kanda yeterli . duzeye ulasip idrarla da atilmasi icin ek zamana gerek vardir. cok erken donemlerde hormon kanda yukselmeye baslamasina ragmen idrarl atilmasi gecikebilir. Normalde gebe olmayan bir kadinda kandaki hCG duzeyi mililitrede 10 milienternasyonel uniteden (mIU) daha dusuktur.
HPT`nin hassasiyeti ne demektir?
HPT`nin hassasiyeti idrarda saptayabildigi en dusuk . miktardaki hCG degeri anlamina gelir.
Bugun piyasada satilan pekcok gebelik testinin hassasiyeti 20-50 mIU/mL arasindadir. Yani hCG degeri 20-50 mIU/mL`nin altindaysa test sonuc vermez.
Oysa kan testi hCG degerini tam olarak yansitir.Bu nedenle kan testi daha adet gecikmesi ortaya cikmadan sonuc verebilir.
Testin duyarliligi yani hassasiyeti ne kadar yuksekse yani olcebildigi hCG duzeyi ne kadar dusukse gebeligi erken donemde gosterme olasiligi da o kadar yuksektir.
HPT nasil yapilir?
Her gebelik testinin kendine ait ozellikleri olabilir. Bu nedenle eczaneden test aldiginizda kullanma talimatini mutlaka okuyunuz.
Test icin en uygun ornek orta akim idraridir. Yani idrar yapmaya baslayip biraz idrari bosa akittiktan sonra idrar ornegi almaniz daha uygundur. Testin ozelligine gore idrarinizi bir kaba alip damlalik ile damlatmaniz, idrar kabina batirmaniz ya da direkt olarak idrarinizi yaparken testi akan idrara tutmaniz uygulanabilecek yontemlerdir.
HPT en erken ne zaman sonuc verir?
`Arkadasimla iliskide bulundum daha sonra hemen gidip gebelik testi aldim sonuc negatif cikti. Kesinlikle hamile olmadigimdan emin olabilirmiyim?` seklinde sorular sikca sorulmaktadir. Bu kadar erken donemde gebelik olup olmadigini ancak Tanri bilebilir.
Daha oncede belirttigimiz gibi gebelik testinde gebeligin saptanabilmesi icin embryonun rahim icine yerlesmis . olmasi gerekir. Bu nedenle test en erken yumurtlamadan sonraki 8-9. gunde saptanabilir. Ancak yumurtlamanin gec olmasi, embryonun beklenenden daha gec yerlesmesi gibi nedenler ile bu donemde yapilan idrar testi genelde negatif cikar. Bu donemde yapilan gebelik testinin negatif cikmasi hatali negatif anlamina gelmez ve hamile olmadiginizi gostermez. En akilci ve ekonomik yaklasim adet kanamasini beklemek eger gecikme olursa test yapmaktir.
2001 Ekim ayinda JAMA dergisinde yayinlanan genis kapsamli bir arastirmada adet gecikmesinin oldugu gunde yapilan idrarda gebelik testinin duyarliliginin %90 oldugu saptanmistir (JAMA. 2001;286-1759-1761). Geriye kalan %10 olguda daha henuz embryo rahime bile yerlesmemistir. Yine ayni calismaya gore bu testlerin duyarliligi en fazla adet gecikmesinden 1 hafta sonra olmakta ve %97`ye kadar cikmaktadir.
Bu nedenle adet gecikmesinin takip eden 1-2 gunde yapilan test negatif ciktiginda mutlaka 1 hafta sonra test yeniden yapilmalidir.
Testi yapmadan once idrar ne sure ile tutulmalidir?
Testi yaptiginiz . gun ne kadar gecse idrar tutmaniz gereken sure o kadar azdir. ornegin beklediginiz adet kanamasi 1 hafta gecmis ise idrar tutmadan herhangi bir zamanda testi yapabilirsiniz. ote yandan adet kanamasini beklediginiz gundeyseniz ya da adet kanamaniz 1-2 gun geciktiyse bu durumda 4 saat idrar yapmayip daha sonra testi yapmalisiniz.
Test nasil yorumlanir?
Piyasada satilan degisik markalardaki idrar testleri birbirinden farklidir. Bu nedenle kullndiginiz testin kullanma talimatini mutlaka dikatlice okuyunuz.
Genelde idrar testlerinde 3 tane pencere bulunur. Bunlardan birine idrar ornegi damlatilirken yan yana bulunan iki pencereye bakilarak test yorumlanir. Bu pencerelerden birisi testin dogru . sekilde yapilip yapilmadiginiz gosterir (kontrol penceresi). Diger pencere ise pozitif ya da negatif sonucu verir. Pozitif sonuc varliginda bu penceresinde ya bir cizgi ya da arti isareti cikar. Sonuc penceresindeki cizginin renginin acik ya da koyu olmasi anlamini degistirmez. Bu her durumda pozitif sonuc demektir. . Bazi testlerde ise sonuc peceresinde . arti ya da eksi isareti belirir. Arti pozitif sonucu yani gebeligi, eksi ise gebelik olmadigini gosterir.
Gebelik testinin sonucu okunurken testin kullanma kilavuzunda belirtilen zaman suresince beklenmelidir. Bazi durumlarda test negatif olmasina ragmen bir sure daha beklendiginde hafif bir cizgi ortaya cikabilir. Bu supheli sonucu belirtir. Ya hamile olmaniza ragmen hCG degeri testin saptayabilecegi duzeylere ulasmamistir ya da hamiel degilsinizdir ancak test reaksiyon vermektedir. Her iki durumda da testin 1-2 gun sonra tekrar edilmesi ya da kanda gebelik testi yapilmasi uygundur. ideal olan testin kullanma kilavuzunda belirtilen zaman sonrasinda sonucu yorumlamaktir.
Test neden hatali sonuc verir?
Testin hatali negatif sonuc vermesinin temel nedeni duyarliliginin kandaki dusuk duzeydeki hCG degerlerini saptamaya yetmemesidir. Testin erken yapilmasi bunda en onemli faktordur. Testin bozuk ya da son kullanim tarihinin gecmis olmasi da bir diger etkendir.
Hatali pozitif sonuclar ise daha nadir gorulur. Bu gibi durumlarda bazen idrardaki baska bir hormona (ornegin LH) capraz reaksiyon gelisebilir. Bir baska neden de kimyasal gebeliklerdir. cok erken donemde test pozitif cikmasina ragmen daha sonra klinik olarak gebelik fark edilemeden embryo canliligini yitirir ve kan hCG degerleri dusmeye baslar.
infertilite tedavilerinde yumurta catlatmak . amaciyla yapilan hCG enjeksiyonlari sonrasinda da hatali pozitif sonuclar gorulebilir. Bu nedenle test son hCG enjeksiyonundan 10-14 gun sonra yapilmalidir.
Testin hatali pozitif sonuc vermesi oldukca nadirdir.Bu nedenle pozitif sonuc varliginda ek incelemeye gerek duyulmazken negatif olmasi mutlaka gebe olunmadigi anlamina gelmez
Kullanilan ilaclar ya da enfeksiyonlar hatali sonuclara neden olabilir mi? . icinde hCG icermeyen ilaclar hatali sonuca neden olmaz. Kisirlik tedavisinde kullanilan yumurtlama uyarici ilaclar da dahil olmak uzere hic bir antibiyotik, agrikesici, dogum kontrol hapi testin hatali sonuc vermesine neden olmaz ya da gebelik varliginda testin pozitiflesme surecini geciktirmez. Benzer sekilde tutun urunleri ve alkol de HPT`lerin dogru sonuc vermesini engellemez.
Uyarilar
Her turlu adet gecikmesi mutlaka degerlendirilmesi gereken onemli bir saglik sorunudur. Testin negatif cikmasi durumunda eger adet kanamaniz hala daha baslamadiysa mutlaka jinekologunuzla gorusmelisiniz.
Testin pozitif olmasi normal bir gebelik oldugu anlamina gelmez. Bu nedenle gebeligin varligini teyit etmek ve dis gebelik basta olmak uzere bazi erken gebelik komplikasyonlarina yenik dusmemek icin kontrol sarttir. ote yandan adet gecikmesi olan bir kadinda testin negatif sonuc vermesi gebeligin ilerlemesine neden olacaktir. Bu sirada gebelikte kullanilmamasi gereken maddeleri kullanmaniz ya da gebelik icin uygun olmayan davranislarda bulunmaniz bebeginize zarar verebilir. Bunun istenmeyen bir gebelik olmasi durumunda ise sonlandirilmasi icin yasal sinir asilabilir.
Her adet gecikmesi durumunda test pozitif ya da negatif olsun mutlaka doktorunuzla gorusmelisiniz.
GEBELIK TESTI
Kadinca Erkekce Sozler
