Kavun ( Muskmelon / Cucumis Melo )
ilkbaharda kucuk sari cicekler acan, yillik, surunucu, otsu bir yaz meyvesidir. Sulukleri dallanmigtir. Yapraklari kalp ve bobrek seklinde, 3-5 loblu, buyuk ve tuyludur. Cicekleri, bir egeyli ve bir evcikli olup yapraklarin koltugundan cikarlar. Meyveleri cegitli sekil ve renklerde (genellikle sari) dir. Cekirdekleri uzun, elipsoidik veya oval gekildedir. Kavunun ana yurdu Orta Asya’dir. Dunyanin tropik ve iliman bolgelerinde kultur olarak ziraati yapilmaktadir. Dunyaca meghur kantalup kavununun esas vatani Van ve Diyarbakir bolgesidir. Ancak 16. yuzyilda italya’da gorulmug olan bu kavun cegidi Roma yakinindaki Cantalupa’da yetigtirildigi icin batida “kantalup” kavunu olarak anilmaktadir. Avrupa’da en cok tutulan bir kavundur. Memleketimizde de bir hayli kavun cegidinin ziraati yapilmaktadir.
Trakya ve istanbul bolgesinde yetigtirilen “topatan” kavunu, ince ve sari kabuklu olup dayaniksizdir. Bu bolgede yetigtirilen “citli” denilen kavun kisa dayaniklidir. Ege bolgesinde bilhassa Manisa ve havalisinde “kirkagac” kavunu ziraati oldukca yaygindir. Dayanikli ve cok leziz . olan bu kavunlar ayni zamanda ihrac da edilebilmektedir. Kirkagac kavunundan uretilen cegitleri “hasanbey, altinbag, dilimli ve hallac” gibi mahalli isimler almaktadir. Olgunlagmadan koparilan kavuna “kelek” adi verilmektedir. Daha cok turgu yapiminda faydalanilir.
Turkiye’de yetigtigi yerler: Turkiye’nin hemen hemen her yerinde kultur olarak yetigtirilir.
Kullanildigi Yerler: Kavun meyve olarak cok yenildigi gibi tohumlari (cekirdekleri) de tibbi olarak kullanilmaktadir. Olgun kavunlarin cekirdekleri kurutulur. Cekirdekler halk tab¢betinde oksuruge kargi (cekirdekleri suda, suyu yariya ininceye kadar kaynatilip icilmesiyle) kullanilir. Ayrica kavun, sinirleri yatigtirir, bobreklerdeki kani temizler, taglarin dugurulmesine yardimci olur. Bagirsaklarda ulser ya da iltihap olanlarla, geker hastalari ve yuksek tansiyonu olanlar . yememelidir. |