Kediotu ( Valeriana Officinalis )
1.5-2 m boyunda, cicekleri beyaz veya acik-pembe renkli, cok yillik ve otsu bir bitkidir. Kediotu; bitkisinin toprak altinda kalan yapisi (yani rizomlari) 5 cm uzunlugunda ve 2-3 cm capindadir. Rizomlarin cevresinde 2-3 mm kalinliginda ve 10 cm uzunlugunda kokler bulunur. Koklerin uzeri sarimsi-esmer bir . kabukla kaplidir. Kediotu kokleri’nin; baharli bir lezzeti olup, kendisine has giddetli ve ozel bir kokusu vardir. Bu kokudan kediler cok hoglanirlar. Hatta bazen kediler bu bitkinin koklerini cikartir. Bu nedenle; botanik bahcelerinde (Avustralya ve Yeni Zelenda) yetigtirilen bu bitkiler, bir tel kafes ile korunmaya alinir. Aslinda bitkiye “Kediotu` isminin verilmesinin asil nedeni de budur. Kediotu; butun Avrupa’ da, Orta Asya’ da, Japonya’nin nemli bolgelerinde yetigmektedir. Nemli topraklari sevdikleri icin ormanlar da ve nehir kenarlarinda sikca gorulmektedir. Turkiye’ de ise Bursa-Uludag ve Dogu Anadolu’ da rutubetli cayirlarda yetigmektedir.
Turkiye’ de 10’ a yakin Kediotu (Valeriana) turu bulunmaktadir.
Kediotu’nun kurutulmug kok ve rizomlarinda; Actinidin, Chatinidin, nigasta, Valerien asidi, isovalerien asidi, eterli alkaloitler, ucucu yag (%0.5-2), geker ve tanen bulunmaktadir. Bitkinin koklerine ozel kokuyu veren madde, ucucu yag icinde bulunan valerianik asit (valerenic acid) tir. Taze koklerde valepotriat ismi verilen bir grup etken madde vardir. iclerinde en onemlisi valtrat olup, Kediotu (V. officinalis) koklerinde % 0.5-1 oraninda bulunmaktadir. Kuzey Anadolu daglarin da (Zigana daglarinda) yetigen V. alliariifolia koklerinde % 2.5, Guney ve Bati Anadolu da yaygin bir gekilde gorulen V. dioscoridis koklerinde ise % 0.3-0.5 oranlarinda valtrat oldugu tesbit edilmigtir. Kediotu’nun sonbahar aylarinda topraktan sokulen kokleri, yikanarak toprak kalintilarindan temizlenir. Kesilmek suretiyle parcalar haline getirilir ve temiz bir zemine serilerek kurutulur.
Kediotu koku; modern hayatin bir etkisi olarak on plana cikan korku, gerginlik, ve sinirlilik hallerinde, bu durumlardan rahatlikla kurtulabilmek icin, buyuk bir bagariyla ve gonul rahatligiyla kullanilabilecek cok degerli bir bitkidir. Etkinligi ve guvenilirligi bilimsel olarak da kanitlanmigtir. Etkisinin belirtileri, dalginlik ve yorgunlugun aksine, rahatlatici bir canlilik olarak gorulur. Gecmig zamanlarda, yaralari iyilegtirmek icin kullanildigi bilinmektedir. Amerikan yerlileri savagcilarinin yaralari uzerine, bitkinin taze yapraklarini ezerek hazirladiklari preparatlari kullanirlardi. Kediotu’nun kurutulmug koklerinin ogutulmesi sonucunda elde edilen tozun da mikrop oldurucu etkisi vardir. Nevrasteni (zihinsel ve bedensel yorgunluk) ve histeri (bencillik, kapris, alinganlik...) durumlarinda ise, kediotu koku kullanilmasi neticesinde bagarili sonuclar alindigi gorulmugtur. Kediotu yuksek kan basincini (hipertansiyon) dugurucu bir etki de gosterebilmektedir.
Kediotu koku; oncelikle uyuyamama ve uykuyu surdurme sorunu olanlar tarafindan kullanilabilir (Yatma zamanindan 1 saat once 2 kapsul). Genelde, sinir sisteminden kaynaklanan tum rahatsizliklara, spazmlara ve agrilara kargi da kullanilabilir. ornek verilecek olursa, bag agrisi, migren, mide bulantisi, sinirsel kalp carpintilari, sinirsel mide gigkinlikleri, histeri, huzursuzluk, sinirlilik, endige (anxiety), korku, karamsarlik, digilik organi agrilari, menopoz rahatsizliklari ve caligma ortamindaki veya ozel yagamdaki stres hallerine kargi bagariyla kullanilabilir. Gunumuzun hizli ve ugragi gerektiren yagam biciminin olugturdugu tum rahatsizliklardan, bireylerin sinir sistemlerinin guclendirilmesi ve dengeye kavugturulmasi ile ustesinden gelinebilir. Yukarida sayilan hastaliklara, mide ve karin agrilari, safrakesesi rahatsizliklari, kalp bolgesindeki agrilar ve surekli kabizlik halleri de dahildir.
Gunumuzde, hayatta kalma savagi veren veya ozel hayatinda stresle mucadele eden herkesin Kediotu koku kullanmasi, kiginin bu savag ve mucadeleden bagariyla cikmasina cok yardim edecektir. En guvenilir yani ise, aligkanlik veya bagimlilik yapacak herhangi bir madde tagimamasidir.
UYARILAR: Hamile veya emziren kadinlar bu urunu kullanmamalidirlar. |