Kekik ( Thymus Serpyllum / Thymus Vulgaris )
Cimenlik tarla kiyilarinda, orman kiyilarinda, ve cayirlardaki karinca yuvalarinin ustunde yer almaktan hoglanir. Guneg ve sicak istedigi icin, toprak sicakliginin fazla oldugu kayalik ve daglik bolgelere cogalir. Gunegli oglen sicaklarinda menekge renkli ciceklerinden yayilan guzel koku, arilari ve bocekleri kendisine ceker. . Kendilerine ozgu bir kokuya sahip olan bu cicekler beni cocuklugumdan beri etkilemigtir. olkemizde kekik adi altinda Origanum (Mercankogk turleri) turlerinden elde edilen drogun satigi yapilmaktadir. Eterli ucucu yag; Thymol (%50 civarinda), Carvacrol, Borneol, Cymol, Pimen, Tanen ve flavonlar icerir. oncelikle baharat olarak kullanilir. Yagli ve agir yemeklerin tadini zenginlegtirir, sindirimi kolaylagtirir. Sifali bitki olarak kekik; oncelikle kramp cozucu, dezenfekte edici ve balgam sokturucu olarak kullanilir. Akciger ve bronglar, mide ve bagirsaklar, kekigin baglica kullanim alanlaridir.
Bitkinin onemli etken maddesi olan eterli ucucu yaglar kana karigip, brongiyal kaslari etkileyerek, kramplari cozebilir. Aymi zamanda o bolgelerde bakteri olugumunu onler. oksuruk . ve ust solunum yollari iltihabinda cay icimi ve gargara biciminde kullanilabilir. Kekik igtah acar ve sindirim sistemini uyarir. Sindirim sisteminde gorulen ekgimeler ve krampli agrilar bir bardak kekik cayi ile gecigtirilebilir, kotu kokulu ve yumugak digki normallegir. Bogmaca ve oksuruk, sinir sistemi zafiyeti, romatizma ve bagirsak hastaliklarina kargi, cay iciminin yani sira, kekik banyolari da cok yararlidir. Guczuz, zayif ve solgun cocuklara da kekik banyosu yaptirilabilir. Kekik cayi ile ayrica adet kanamalari dengelenebilir, adet zamanlarindaki krampli agrilar gecigtirilebilir, ergenlik sivilceleri iyilegtirilebilir. kekik cayi icimi ve kekikle karigtirilmig bal yenmesiyle organizma guclendirilebilir ve dengeye kavugturulabilir.
Kekik tenturu friksiyonlari ile (ovarak surme) romatizmal agrilar, sinirsel rahatsizliklar ve organ titreklikleri tedavi edilebilir. Sicak kekik yastiklari agrili bolgenin ustune konularak buyuk rahatliklar saglanabilir. Bu kucuk bitki yastiklarini herkes hazirlayabilir. Kekik, oksuruk ve mide rahatsizliklarina kargi bagka bitkilerle karigtirilarak daha da bagarili bicimde kullanilabilir.
Kekik cayi, bedenin degerli organlarini temizler. Sabahlari kahve . veya cay yerine bir bardak kekik cayi icen, etkisini kisa surede fark edecektir: Zeka keskinligi, midede rahatlik, sabah oksurugune tutulmamak ve genel bir rahatlik. Kekik, papatya ve civanpercemi, gunegli havada toplanip, bir kuru bitki yastigi hazirlanir. Bu yastigi uygularken, bir yandan da ayni bitkilerin karigimindan hazirlanmig cay icildiginde, sinirsel yuz agrilari iyilegebilir. Eger ayni zamanda kramp da varsa, kurutulmug kurtpencesi yastigi uygulamak gerekir. Kekik, ciceklenme zamani olan haziran- agustos arasinda toplanir ve oglen sicaginda toplananlari en etkili olanlaridir. Kekik yagi, koturumlukte, kalp krizlerinde, organ sertlegmesinde (skleroz ), kas erimesinde, romatizmada ve burkulmalarda kullanilabilir. Mide ve dolyatagi kramplarinda bitkinin icten ve . digtan kullanilmasi onerilir. Gunde 2 bardak kekik cayi icilmelidir. Digtan kullanildiginda, bitkilerin sap ve ciceklerinden hazirlanmig bir kuru bitki yastigi uygulanmalidir. Yatmadan once bu yastik sicak hava ile isitilir (kaloriferin uzerine koyarak veya sac kurutma makinasi kullanilabilir) ve midenin veya dolyataginin (rahim) ustune koyulur. Tumorlerde, eziklerde ve eskimig romatizmalarda da bu yastik onerilir. Solunum yollari hastaliklarinda, kekik, sinirliot ile birlikte cok eski zamanlardan beri kullanilmakta olan etkili bir yontemdir. Balgamli brongitlerde, brongiyal astimda ve hatta bogmacada, kekik ile sinirliot karigimini cayi, limon ve nobet gekeri ile karigtirilarak, gunde 4-5 bardak icilebilir. Zaturre tehlikesine kargi bu cay saatte 1 yudum icildiginde . etkisini gosterecektir. Kekik`in, alkol bagimliligina kargi kullanilabilecegini de unutmamak gerekir. Bir avuc dolusu bitki, 1 litre kaynar suda haglanir ve demlenmesi icin 2 dakika beklenir. Cay termosa koyulur ve hastaya 15 dakikada 1 yemek kagigi icirilir. Sonra mide bulanmasi, kusma, digki ve idrar cikarma, terleme, yemek ve icmek icin duyulan buyuk igtah izler.
Bu uygulama dogal olarak bir kerede kalmamali ve gerektigince yinelenmelidir. Kekik, sara krizlerine kargi da onerilebilir. Gunde 2 bardak icilen bitki cayi yalnizca krizler arasinda degil, yil boyunca, 10 gunluk aralarla 2-3 haftalik kurler halinde uygulanmalidir.
UYARILAR: Kekik Cayi, icerisindeki en etkili madde olan eterli ucucu yagin (Thymol) yitirilmemesi icin hicbir zaman kaynatilmaz! Hamilelerin (Dugukleri kolaylagtirir ve bebegin rahimden cikmasini cabuklagtirir.) kullanmamasi tavsiye edilir. onerilen dozlar agilmadiginda, bilinen hicbir yan etkisi yoktur. Fakat kekik yaginin icten kullaniminda agiriliga kacilmasi, tiroid bezinin iglevini arttirabilir. Bu nedenle guatr hastalarinin kekik yagini kullanmamasi tavsiye edilmektedir. Kekik cayi icimi ise boyle bir duruma yol acmaz.
Kullanim Bicimleri:
Cay Hazirlamak: Yarim veya bir tatli kagigi kurutulup, ince kiyilmig kekik,orta boy bir su bardagi dolusu kaynar suyla haglanir, ustu kapatilarak 8-10 dakika demlendirilir ve suzulur. Gunde 2-3 bardak yeni demlenmig olarak, ac karnina veya ogun aralarinda, sogutulmadan ve yudumlanarak icilir.
Kekik Banyosu: 70-100 gr kurutulmug kekik bir tulbentin icine gevgekce baglanarak 2-3 litre soguk suya eklenir. Kaynama derecesine kadar isitildiktan sonra (kaynatilmaz), ustu kapali olarak 15 dakika demlendirilir. Tulbentteki posa iyice sikildiktan sonra sicak banyo suyuna (Kuvet) eklenir. Banyo suyu sicakligi 37-38 derece arasinda olmalidir ve banyo suresi 15-20 dakikayi agmamalidir. Bu sure boyunca kuvet icerisinde oturularak yapilan banyodan sonra ugutulmemeli ve bir bornoza sarilinarak yatakta bir sure dinlenilmelidir.
Kekik Tenturu :oglen guneginde toplanmig ve ince kiyilmig cicekli dallar, gevgekce, bir gigenin bogazina kadar doldurulur, ustune konyak veya 35-40 derecelik etil alkol, bitkilerin ustune cikana kadar eklenir.14 gun boyunca, arada bir calkalanarak, gunegli ve sicak bir ortamda bekletilir, sonra tulbentten gecirilerek suzulur. Koyu renkli gigelerde, serin bir ortamda saklanmalidir.
Bitki Yastigi: oglen guneginde toplanip kurutulmug cicekli dallar, ince kiyilarak keten bezinden yapilmig bir yastiga doldurulur ve agzi dikilir.yatmadan once sicak, kuru hava ile (ornek : Kaloriferin uzerinde veya sac kurutma makinasi kullanilabilir) isitilir ve hasta organin ustune koyulur.
Kekik Yagi: Ayni tentur iglemi gibidir, konyak yerine, sizma zeytinyagi kullanilir. Bir gigenin icine doldurulan ciceklerin ustune sizma zeytin yagi eklenerek, 10 gun gunegte bekletilir ve kullanilacak kadari suzulur.
Karigim: oksuruge kargi, 2 . olcu kekik, 1 olcu sinirliot, 1 olcu ezilmig anason iyice karigtirilir. Bir tatli kagigi bitki `Cay Hazirlamak` bagligi altinda belirtildigi gekilde demlenir ve balla tatlandirilarak, kucuk yudumlarla icilir. |