Tiroid bezinin fonksiyonel hastaliklari hipertiroidi (tiroid bezinin asiri çalismasi) ve hipotiroidi (tiroid bezinin yavas çalismasi) olarak ikiye ayriliyor. Tiroid bezinin yapisal kusurlari da var.
Eger tiroid bezinin boyutlari artmissa bu duruma guatr deniliyor. Tiroid bezinin yapisi bozulmadan genel olarak hacmi atmis ise düffüz guatr, nodüller olusturarak yapisi degismis ise nodüler guatr olarak isimlendiriliyor.
Acibadem Saglik Grubu nda görev yapan Doç. Dr. Ender Arikan, bezin az çalismasi durumunda ilk üç ayda sorunun giderilmesi gerektigini söyledi.
Kadinlarda tiroid bezinin az çalismasi, hamile kalamamanin disinda önemli sorunlara neden oluyor. Eger kadin hamile kalmasina ragmen, tiroid bezinin az çalistigini bilmiyorsa ve sorun ilk üç ayda giderilmemisse, bebekte zeka ve gelisme sorunlari ortaya çikiyor.
Ilk üç ayda bebegin tiroid bezleri gelismedigi için anne karninda büyümesini saglayan ve annesinden alacagini tiroid hormonlarina ihtiyaç duyuyor. Buna ragmen bebege ihtiyacindan daha az tiroid hormonu geçebiliyor. Anne tiroid bezinin az çalismadigini bilmeyince de bebekte sorunlar ortaya çikabiliyor.
Bu nedenle, bebek yapmayi planlayan kadinlara mutlaka tiroid bezinin durumunu gösteren testler yapilmasini öneren Doç. Dr. Ender Arikan, "Durumun önceden bilinmesi önlem alinmasini saglar. Üç aydan sonra bunu ögrendigimizde bebek için geç kalmis olabiliriz" dedi.
Tiroid bezinin çok çalismasi (Hipertiroidi) halinde kadinin hamile kalmasinda problem çikmiyor. Ama erken dogum ve düsükler görülüyor. Burada sorun iyot eksikliginden ve oto immün tiroid hastaliklarindan (tiroid fonksiyonlarini bozmamis ama bozmaya aday hastaliklar) kaynaklaniyor.
Doç. Arikan, annelerde oto immün hastaliklardan biri olan Hasimoto nun bulunmasi halinde hamileligin mümkün olduguna degindi:
"Hasimotoda hafif doz tiroid hormonu verilerek düsük yapmasi saglaniyor ancak hamileligin sürmesinde genel anlamda sakinca bulunmuyor. Eger hasta iyot eksikligi olan . bir yerde yasiyorsa, iyot eksikliginde hem annenin tiroid bezi fonksiyonlari bozuluyor, hem de bebegin gelisiminde aksamalar oluyor. Ileri derecede zeka geriligi oluyor.
Günlük iyot ihtiyaci da normalde 150 mikrogram ise annede 200 mikrograma kadar yükseliyor, bu açidan destek olunmasi gerekiyor. Annenin mutlaka iyot almasi gerekiyor."
Tiroid bezinin az veya çok çalismasinin disinda bir de, nodüler guatr sorunu var. Bu nodüller hamilelikte kalabiliyor, hamile kalinmasinda da bir sakinca yok. Biraz büyüse de tedavi gerekmeyebiliyor. Ancak kiside tiroid kanseri varsa ve hamilelikte anlasildiysa, ameliyat hamilelik sonuna kadar bekletiliyor.
Dogumdan sonra anne ameliyat olabilir. Hamilelikte tiroid bezinin çok çalismasi halinde üç ayda bir bulanti ve kusmalar meydana geliyor. Kandaki TSH degeri düsüyor, T3 ve T4 hormonlarinin orani yükseliyor. Bu durumda hastaya ilaç verilmesi gerekiyor. Eger sorun hamileligin ilk 3 ayinda düzelmezse, ikinci 3 aylik dönemde ameliyat olabiliyorlar.
Dogumdan sonra sorunun artacagina deginen Doç. Arikan, "Hamilelikte bagisiklik sistemi baskilanir. Dogumla birlikte bu baski ortadan kalkinca, dogum olur olmaz bagisiklik sisteminin cevabi baslar. Hamilelik ve hamilelik sonrasindaki ilaç dozlari bu nedenle önemli bir konu. Bu dozlari doktor gözetiminde ayarlamak gerekiyor" dedi.
Dogum olunca ilaca ihtiyaç azaliyor, ama bu dozlarda devam edilirse gereksiz ilaç kullanimina bagli olarak tiroid bezi çok çalisiyor. Bu nedenle dozlarin doktor tarafindan gelismelere göre ayarlanmasi hayati önem tasiyor.